20 lat współpracy i przyjaźni po obu stronach Odry

Uczestnicy IX Szczytu Politycznego Partnerstwa-Odra, który odbył się  27 maja w stolicy Wielkopolski, przyjęli wspólny „Apel Partnerstwa-Odra na rzecz rozbudowy połączeń kolejowych między Niemcami a Polską”. Przez ostatnie dwa lata Wielkopolska była regionem, który przewodził tej polsko-niemieckiej inicjatywie. Podczas szczytu Marszałek Marek Woźniak przekazał przewodnictwo stronie niemieckiej. Teraz tę rolę odgrywać będzie Kraj Związkowy Brandenburgia. Premier landu Dietmar Woidke, otrzymał od Marszałka Woźniaka przechodni symbol przewodnictwa – rafandynkę, czyli model statku umieszczony w butelce.

Celem partnerstwa – od 2006 roku - jest wspólne wzmocnienie regionu nad Odrą pod względem gospodarczym, kulturalnym i społecznym. Pod hasłem „Dwa kraje, jedna wspólnota” współpracę nawiązują miasta, gminy i regiony z Berlina, Brandenburgii, Meklemburgii-Pomorza Przedniego, Saksonii oraz polskich województw: wielkopolskiego, zachodniopomorskiego, dolnośląskiego i lubuskiego.

– Partnerstwo Odry to inicjatywa polityczna, która łączy nas od dwudziestu lat. To cztery regiony niemieckie i cztery polskie, zjednoczone po obu stronach rzeki, które wyznaczyły sobie za zadanie współpracę w wielu obszarach. To między innymi infrastruktura transgraniczna i kwestie związane z ochroną środowiska czy edukacją – podkreślił podczas szczytu Marek Wożniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego. – Rozpoczynaliśmy od wzajemnego poznania się, konsumowania integracji wewnątrz Unii Europejskiej. Dziś w Poznaniu podsumowujemy naszą dwuletnią prezydencję. W tym czasie udało się zrealizować kilka znaczących przedsięwzięć. Był to również czas odbudowy dobrych relacji po trudniejszym okresie ich ochłodzenia między krajami. Podczas dzisiejszego spotkania skoncentrowaliśmy się na bezpieczeństwie, odporności i infrastrukturze. Obecne wyzwania i zagrożenie płynące ze Wschodu, każą nam się skupić na tych kwestiach – dodał Marszałek.

– Dwadzieścia lat partnerstwa to bardzo dużo czasu, co wyznaczyło też odpowiednie ramy dla dobrego rozwoju po obu stronach Odry. To praca przedstawicieli rządów regionów doprowadziła do poprawy sytuacji, ale też do tego, że po obu stronach powstały prawdziwe przyjaźnie. To, że możemy razem pracować dla 21 milionów ludzi, jest szczęściem. To też zobowiązanie, żeby pracować dalej nad relacją – powiedział Dietmar Woidke, Premier Kraju Związkowego Brandenburgia. Premier landu podkreślił, że priorytetem w ramach współpracy jest rozbudowa infrastruktury kolejowej i dróg. – Polska jest najważniejszym partnerem gospodarczym dla Brandenburgii, dlatego infrastruktura jest ogromnie ważną kwestią – kontynuował.

Miejscem środowych obrad był położony nad rzeką Kampus Warta Politechniki Poznańskiej. Uczelnia współpracowała z Samorządem Województwa Wielkopolskiego przy organizacji spotkania.

W szczycie udział wzięli przedstawiciele władz samorządowych Partnerstwa-Odra, w tym marszałkowie, wojewodowie, władze miast-stolic regionów Partnerstwa-Odra, dwumiast, jednostek samorządu terytorialnego współpracujących ze swoimi odpowiednikami po drugiej stronie Odry. Podczas szczytu wielkopolski samorząd poza Marszałkiem Markiem Woźniakiem reprezentował również Wicemarszałek Wojciech Jankowiak, który podejmował uczestników spotkania w Poznaniu od wtorku 26 maja, Jacek Bogusławski, Członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego oraz Radni Województwa Wielkopolskiego.

Szczebel krajowy reprezentowali: Knut Abraham, Koordynator Rządu Niemiec ds. niemiecko-polskiej współpracy międzyspołecznej i przygranicznej, Jego Ekscelencja Miguel Berger, Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny Republiki Federalnej Niemiec w RP oraz Jan Tombiński, Chargé d'affaires a.i. Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Federalnej Niemiec.

W debacie publicznej udział wzięli ponadto przedstawiciele świata nauki, których powitał  prof. Wojciech Sumelka, Prorektor ds. Nauki Politechniki Poznańskiej, przedstawiciele z obszaru współpracy gospodarczej, eksperci ds. relacji polsko-niemieckich, media oraz młodzież. – Tworzymy zgraną społeczność akademicką, która widzi szansę w rozwoju współpracy międzynarodowej, szczególnie z najbliższymi regionami. Tylko dzięki niej jesteśmy w stanie sprostać wyzwaniom, przed którymi dzisiaj stoimy – powiedział prof. Wojciech Sumelka.

Podczas tzw. spotkania zamkniętego przedstawiciele władz samorządowych Partnerstwa-Odra  rozmawiali o aktualnych wyzwaniach, przed którymi stoją regiony pogranicza polsko-niemieckiego. Zastanawiano się także, jak wspólnie budować odporność w obliczu niepewnej sytuacji międzynarodowej i pojawiających się zagrożeń dla bezpieczeństwa. Szczególny nacisk w dyskusjach został położony na infrastrukturę, jako warunek bezpieczeństwa, konkurencyjności i spójności. Obrady zakończyło przyjęcie wspólnego „Apelu Partnerstwa-Odra na rzecz rozbudowy połączeń kolejowych między Niemcami a Polską”  [treść w załączniku].

Ważnym punktem obrad była debata publiczna pn. „Sąsiedztwo Partnerstwa-Odra 2026+ jako szansa i wyzwanie – jak regiony i miasta kształtują przyszłość relacji polsko-niemieckich w świetle 35-lecia Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec”, przygotowana we współpracy merytorycznej z Instytutem Zachodnim w Poznaniu.

– Chcemy wierzyć, że to partnerstwo ma głęboki sens, należy je rozwijać, bo będzie ono decydować o bezpieczeństwie i kondycji Unii Europejskiej i naszych społeczeństw. Dlatego chcemy się w nie angażować i liczymy, że będzie ono wspierane zarówno z Berlina, jak i z Warszawy – mówił podczas debaty Marszałek Marek Woźniak.

– Gratuluję Wielkopolsce udanego przewodnictwa w tej inicjatywie. Spotykamy się w szczególnym momencie, dziewiąty Szczyt Partnerstwa Odry przypada na 35-lecie traktatu polsko-niemieckiego. Obserwacja ewolucji, jaka zaszła w tym czasie w relacjach polsko-niemieckich, jest bardzo interesująca. Na samym początku były one naznaczone dużą asymetrią, ale przez te trzy dekady ją i ten dystans zmniejszyliśmy – powiedziała Henryka Mościcka-Dendys, Dyrektor Generalna, Przewodnicząca Rady ds. Współpracy z Republiką Federalną Niemiec, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP. – Partnerstwo Odry to sieć powiązań między samorządami, która ma bardzo ważną i głęboką strukturę instytucjonalną. Dzisiaj w coraz większym stopniu samorządowcy spoglądają nie tylko na kwestie gospodarcze, ale również budowy odporności, w tym odporności cyfrowej i infrastrukturalnej – dodała Henryka Mościcka-Dendys.

Dyskusję panelową w ramach debaty poprzedziło m.in. wystąpienie prof. dr hab. Anny Wolff-Powęskiej, specjalistki w zakresie stosunków polsko-niemieckich, dyrektor Instytutu Zachodniego w Poznaniu w latach 1990–2004.

Wśród panelistów znaleźli się uznani eksperci w tematyce relacji polsko-niemieckich:  Miguel Berger, Ambasador Republiki Federalnej Niemiec w Polsce, Jan Tombiński, Chargé d’affaires ad interim Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Federalnej Niemiec, prof. dr hab. Eduard Mühle, Prezydent Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie nad Odrą oraz Sebastian Płóciennik, Dyrektor Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Głos zabrali także Sebastian Ciemnoczołowski, Marszałek Województwa Lubuskiego oraz przedstawiciel młodego pokolenia Jonas Kolecki, student Uniwersytetu w Poczdamie.

Debatę poprzedził briefing prasowy z udziałem Knuta Abrahama, Koordynatora Rządu Niemiec ds. Niemiecko-Polskiej Współpracy Międzyspołecznej i Przygranicznej, Dietmara Woidke, Premiera Kraju Związkowego Brandenburgia, Marka Woźniaka, Marszałka Województwa Wielkopolskiego, a także prof. Wojciecha Sumelki, Prorektora Politechniki Poznańskiej ds. Nauki.