Samorządowcy z Wielkopolski obradowali w Brukseli o nowym budżecie UE

W dniach od 2 do 4 listopada 2026 r. w Brukseli pod przewodnictwem Wicemarszałka Krzysztofa Grabowskiego przedstawiciele Samorządu Województwa Wielkopolskiego, Jacek Jaśkowiak, Prezydent Poznania, wielkopolscy starostowie, burmistrzowie i wójtowie mogli włączyć się w proces legislacyjny, zabierając głos w ważnej i aktualnej dyskusji na temat ram finansowych oraz zasad nowej perspektywy budżetowej Unii Europejskiej.

Do końca 2026 roku Komisja Europejska, Parlament Europejski oraz Rada UE powinny uzgodnić Wieloletnie Ramy Finansowe na lata 2028-2034. To kluczowy dokument decydujący o sposobie wydatkowania i przeznaczeniu środków unijnych w kolejnej siedmioletniej perspektywie finansowej.

Wizyta w Brukseli była odpowiedzią na zaproszenie, które członkowie Samorządowego Zespołu Konsultacyjno-Doradczego ds. Nowej Perspektywy Finansowej UE na lata 2028-2034 otrzymali od Krzysztofa Hetmana, Posła do Parlamentu Europejskiego, z którego inicjatywy w 2024 roku zespół ten rozpoczął swoją działalność.

– Znajdujemy się w newralgicznym i niezwykle ważnym momencie, w którym rozstrzygają się losy nowego budżetu Unii Europejskiej. W obecnym kształcie Polska ma zapewnioną rekordowo wysoką pulę środków w wysokości aż 123 mld euro. Czeka nas za to wiele zmian w podejściu do możliwości wydatkowania Funduszy Europejskich. Przede wszystkim nastąpi odejście od wielu funduszy na rzecz jednego wspólnego źródła, w ramach którego pomoc przyznawana będzie w obszarach określonych w Planie Partnerstwa Krajowego i Regionalnego. Dokument ten powstaje w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Do PPKR zgłoszonych zostało już 6 tys. poprawek. Zachęcam do tego, aby samorządowcy stanowczo artykułowali ministerstwu swoje oczekiwania względem możliwości pozyskania środków na kluczowe inwestycje – mówił w trakcie posiedzenia zespołu Poseł Krzysztof Hetman.

Dyskusje z udziałem wielkopolskiej delegacji toczyły się w siedzibie Parlamentu Europejskiego, Stałego Przedstawicielstwa Polski w Unii Europejskiej oraz w Biurze Informacyjnym Województwa Wielkopolskiego. W ramach III posiedzenia Samorządowego zespołu konsultacyjno-doradczego wielkopolscy samorządowcy odbyli szereg spotkań i rozmów, m.in. z Piotrem Serafinem, Komisarzem UE ds. Budżetu oraz Aleksandrą Kisielewską, przedstawicielką Komisji Budżetowej odpowiedzialną za bieżące prace nad budżetem Wspólnoty w kolejnych latach.

– Samorządowy zespół konsultacyjno-doradczy ds. nowej perspektywy budżetowej został powołany po to, aby wzmocnić głos samorządów lokalnych w debacie nad budżetem Unii Europejskiej na lata 2028-2034. Osoby należące do tego gremium reprezentują interesy wszystkich 226 gmin i 31 powiatów w województwie wielkopolskim. Wizyta w Brukseli, którą mogliśmy odbyć dzięki uprzejmości i zaangażowaniu Pana Posła Krzysztofa Hetmana, stworzyła okazję do spotkań i rozmów z osobami bezpośrednio odpowiedzialnymi za przygotowanie założeń nowej pespektywy finansowej – powiedział Krzysztof Grabowski, Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego.

Wielkopolscy samorządowcy wskazywali podczas spotkań, z jakimi wyzwaniami mierzą się w swoich miastach, gminach i powiatach. Zwracali uwagę na potrzebę wsparcia inwestycji drogowych, działań związanych z odpornością wodną i zapobieganiem skutkom suszy oraz pustynnienia coraz większych terenów, jak również na kwestie związane z demografią i depopulacją.

– Komisja Europejska dąży do uproszczeń oraz przyspieszenia procesu wdrażania zadań współfinansowanych z budżetu Unii Europejskiej. W przeszłości mieliśmy setki programów finansowanych z rożnych Funduszy Europejskich, w których zasady rozliczenia znacząco się od siebie różniły. Stąd pomysł scentralizowana funduszy, aby te zasady uprościć i ułatwić beneficjentom rozliczenie zadań. W nowej perspektywie finansowej położymy większy nacisk na zaliczkowanie inwestycji. Przyjęty model będzie przypominał ten, który znamy z KPO, gdzie wypłata środków silnie uzależniona jest od osiągnięcia konkretnych celów. Dyskutując o priorytetach i oczekiwaniach względem możliwości realizacji konkretnych inwestycji, trzeba mieć na uwadze, że decyzje na forum Rady Unii Europejskiej wymagają konsensusu w gronie 27 państw członkowskich – powiedział Komisarz Piotr Serafin, dyskutując z przedstawicielami wielkopolskich samorządów w siedzibie Parlamentu Europejskiego. 

– Apelujemy o bardziej elastyczne zasady, które nie będą w tak ścisły sposób uzależniały przyznania funduszy od osiągnięcia zakładanych wskaźników bez możliwości ich zmiany. Jesteśmy zaniepokojeni skróceniem maksymalnego czasu na rozliczenie środków. W obecnej perspektywie obowiązuje zasada n+2, która oznacza, że czas na rozliczenie z Komisją Europejską wynosi 24 miesiące. Plany na nową perspektywę zakładają skrócenie tego czasu do 10 miesięcy, czemu jesteśmy zdecydowanie przeciwni. Doświadczenia zebrane na przestrzeni kilku perspektyw finansowych jednoznacznie pokazują, że tak drastyczne skrócenie czasu na rozliczenie zadań zagraża ich rzetelnej realizacji – podkreślali dyrektorzy departamentów odpowiedzialnych za wdrażanie polityki spójności na poziomie regionalnym: Grzegorz Potrzebowski (Departament Polityki Regionalnej) i Sylwia Wójcik (Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego).

W siedzibie Stałego Przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej uczestnicy wizyty spotkali się z przedstawicielkami Grupy Roboczej ds. Działań Strukturalnych i Regionów Najbardziej Oddalonych, która zajmuje się analizą dokumentów związanych z unijną polityką spójności oraz kwestiami integracji oraz wzmacniania więzi gospodarczych i społecznych pomiędzy regionami UE. Wielkopolanie odwiedzili również Biuro Informacyjne Województwa Wielkopolskiego w Brukseli. Dyrektor Joanna Kubiak przybliżyła gościom najważniejsze informacje na temat działań biura w zakresie promocji Wielkopolski w stolicy Unii Europejskiej, jak również wsparcia dla regionu w pozyskiwaniu środków. Podczas wizyty w Parlamencie Europejskim odbyły się spotkania z polskimi europosłami. Poza posłem Krzysztofem Hetmanem, który towarzyszył delegacji przez większą część pobytu, Wielkopolanie mieli możliwość wymiany poglądów i przedstawienia swoich doświadczeń Ewie Kopacz, byłej Premier RP oraz Posłowi Andrzejowi Halickiemu.