Jest czym się chwalić
Jednym z atutów Województwa Wielkopolskiego jest świetnie rozwinięte rolnictwo. Region jest bezwzględnym liderem w produkcji żywności w Polsce. Znaczna część gospodarstw uzyskuje plony zbliżone do osiąganych w krajach Europy Zachodniej.
Wielkopolska to region o dużych zasobach ziem wykorzystywanych rolniczo. Dwie trzecie powierzchni województwa, czyli blisko 1,9 mln ha, stanowią użytki rolne. Jest to największe bogactwo regionu i choć tutejsze warunki glebowe, klimatyczne i zasoby wodne nie należą do najlepszych, Wielkopolska charakteryzuje się bardzo wysoką wydajnością produkcji rolnej – jedną z najwyższych w kraju. Wyniki te są w głównej mierze zasługą tradycyjnie wysokiej kultury rolnej i wzorcowego gospodarowania.
Zawsze z duchem czasu
Istotne zmiany nastąpiły w ostatnich latach w strukturze upraw. Zmniejszyła się powierzchnia uprawy ziemniaków przy zdecydowanym wzroście udziału upraw zbóż. Preferuje się także hodowlę bydła i trzody chlewnej, której pogłowie stanowi blisko czwartą część pogłowia krajowego. Imponujące plony oraz ponadprzeciętna obsada zwierząt na 100 hektarach terenów rolnych lokują region na czele ogólnokrajowej klasyfikacji województw. W uprawie zbóż czołowe miejsca zajmują rejony poznański i leszczyński, a ziemniaków — kaliski. Pod względem obsady trzody chlewnej w pierwszej piątce lokują się rejony: poznański, leszczyński, kaliski i pilski. Ponadto rejon leszczyński zajmuje wysoką, czwartą pozycję w hodowli bydła. W Wielkopolsce uprawia się także buraki cukrowe i rzepak. Wyższy niż przeciętnie w kraju jest również obszar uprawy warzyw. W rejonie leszczyńskim nawet dwukrotnie. Miejscem dużej koncentracji takich upraw są także okolice Poznania i Kalisza, gdzie znaczna ich ilość uprawiana jest pod osłonami. Z kolei okolice Konina znane są z wysokiego stopnia rozwoju sadownictwa.
Oprócz wszystkich wymienionych atutów regionu, warto zauważyć, że Wielkopolska wykazuje dużą elastyczność w stosunku do bieżącej sytuacji na rynku rolnym. Przykładem są pojawiające się nowe uprawy, takie jak: szparagi, pieczarki oraz żywność ekologiczna, a także tworzenie gospodarstw łowieckich. Oprócz tego coraz częściej w krajobrazie wielkopolskiej wsi pojawiają się gospodarstwa agroturystyczne.
Nie tylko Polagra
W podnoszenie wydajności i jakości produkcji rolnej zaangażowane są w Wielkopolsce ośrodki naukowe, m.in. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu oraz szereg instytutów naukowych, które współpracują z partnerskimi placówkami w Europie i na świecie. W województwie doskonale działa sieć wyspecjalizowanych instytucji zajmujących się wprowadzaniem nowych odmian roślin i przygotowaniem materiału siewnego. Ponadto ważną rolę w upowszechnianiu postępu i wiedzy rolniczej spełniają ośrodki hodowli zarodowej i doradztwa rolniczego. Wyróżnia się wśród nich najnowocześniejszy ośrodek w Sielinku, gdzie organizowane są wystawy rolnicze oraz zwierząt hodowlanych. Imprezy te towarzyszą Międzynarodowym Targom Rolno-Przemysłowym Polagra, które stanowią szczególne forum promocji polskiego rolnictwa. Uczestniczy w nich każdego roku około dwóch tysięcy wystawców z blisko 35 krajów, a liczba zwiedzających wynosi corocznie około 200 tysięcy osób. Targi swój rozmach i popularność zawdzięczają jednak przede wszystkim wielkopolskim gospodarzom. Okazała liczba ponad 139 tysięcy gospodarstw indywidualnych w województwie stanowi atrakcyjny rynek zbytu artykułów związanych z rolnictwem. Jest także znakomitą bazą surowcową dla produkcji artykułów spożywczych.
Organizacją zbytu płodów rolnych zajmuje się — największa w Polsce — Giełda Poznańska. Hurtową sprzedaż artykułów rolnych na wysokim europejskim poziomie prowadzi także, utworzona przy udziale kapitału szwajcarskiego, Giełda Rolno-Ogrodnicza w Poznaniu. Jest ona przykładem modelowego wręcz rozwiązania kwestii zaopatrywania dużej aglomeracji miejskiej w produkty rolno-spożywcze przez regionalnych producentów.
Integracja i konkurencja z Unią
W strukturze władania ziemią dominuje własność prywatna. Do rolników indywidualnych należy 78 proc. ziemi, a przeciętna wielkość gospodarstwa jest wyższa niż w kraju i wynosi 9,4 ha. Duże gospodarstwa 20-50 ha stanowią ponad 15 proc. ogółu i występują w przeważającej liczbie w rejonie pilskim. Ponadto wielkopolska wieś jest dobrze wyposażona w urządzenia infrastruktury technicznej, a liczba podstawowych maszyn rolniczych często znacznie przekracza średnią krajową. Świadczy to jednoznacznie o dobrej sytuacji ekonomicznej większości gospodarstw oraz ich stałym rozwoju.
Wyróżniająca się pozycja wielkopolskiego rolnictwa w skali kraju oraz jego wiodące znaczenie dla gospodarki regionu uzasadniają podjęcie działań na rzecz stałego podnoszenia efektywności i rozwoju według nowoczesnych standardów europejskich. Kierunkiem strategicznym, zbliżającym nas do sytuacji w Unii Europejskiej, będzie zmniejszenie znaczenia rolnictwa w kształtowaniu obrazu terenów wiejskich. W długofalowych projektach zakłada się wielotorowy rozwój wsi. Oznacza to również rozwój infrastruktury otoczenia rolnictwa oraz zagospodarowanie w tych nowych dziedzinach nadwyżki osób – dziś zatrudnionych właśnie w rolnictwie. Jest to jeden z najważniejszych czynników, który pozwoli jeszcze bardziej zintensyfikować produkcje rolną. Dzięki temu powstaną gospodarstwa towarowe zdolne do współpracy i wolnej konkurencji z gospodarstwami farmerskimi krajów Unii Europejskiej.
Ciekawostka
Atrakcją wielkopolskiego rolnictwa jest niewątpliwie hodowla koni. Piękną, wieloletnią tradycję w tej dziedzinie mają stadniny w Racocie (pow. kościański), Pępowie (pow. gostyński), Golejewku (pow. rawicki), Iwnie (pow. poznański), Posadowie (pow. nowotomyski) i Sierakowie (pow. międzychodzki). Hoduje się głównie konie krwi angielskiej, a w Racocie — jednej z największych stadnin w Europie — prowadzi się eksperymentalnie hodowlę konika polskiego — tarpana.
