Po przemyśle ich poznacie
W gospodarce Województwa Wielkopolskiego istotną pozycję zajmuje przemysł. Stanowi on źródło utrzymania dla około jednej trzeciej osób pracujących i dostarcza znaczną część krajowego produktu brutto wytwarzanego w regionie.
Cechą charakterystyczną wielkopolskiego przemysłu jest zdecydowana przewaga małych i średnich przedsiębiorstw. Ich największą zaletą jest duża mobilność i elastyczność w dostosowywaniu się do reguł gry handlowej. W walce o europejskie rynki zbytu coraz więcej takich firm poddaje się sprawdzeniu jakości swoich produktów – międzynarodowym systemom kontroli jakości ISO.
Nie tylko Poznań
W zróżnicowanej branżowo strukturze przemysłu Wielkopolski dominuje przetwórstwo rolno-spożywcze. Produkcja artykułów spożywczych stanowi blisko 26 proc. wartości całości sprzedaży. Taki wynik możliwy jest dzięki doskonałej bazie surowcowej wielkopolskiego rolnictwa. Do ważniejszych rozwijających się gałęzi przemysłu należy także produkcja pojazdów mechanicznych (wyrosła w ostatnich latach niemal od podstaw) oraz produkcja drewna i wyrobów z drewna (łącznie z meblami). Znaczący udział w obrocie przemysłowym stanowi również produkcja maszyn i urządzeń. Z innych branż o istotnym znaczeniu dla regionu na pewno warto wymienić przemysł odlewniczy, farmaceutyczny, sprzętu oświetleniowego i gospodarstwa domowego; przemysł ceramiczny i szklarski, wyrobów z tworzyw sztucznych dla budownictwa, oponiarski, włókienniczy i odzieżowy – większość z nich reprezentowana w Wielkopolsce przez znane marki krajowe i duże firmy z kapitałem zagranicznym. W roku 2007 sprzedana w sumie produkcja przemysłu województwa osiągnęła wartość ok. 89,5 mld zł, co stanowiło około 10,7% produkcji sprzedanej przemysłu całego kraju, lokując województwo wielkopolskie na trzecim miejscu za mazowieckim i śląskim. Natomiast sprzedaż produkcji budowlano-montażowej wyniosła ok. 67,4 mld złotych, co stanowiło 10,4% w skali całego kraju. W strukturze sprzedaży dominowała działalność produkcyjna (83,9 mld zł). Przede wszystkim była to produkcja artykułów spożywczych i napojów (24,2 mld zł), produkcja pojazdów samochodowych, przyczep i naczep (13 mld zł), produkcja mebli (6,2 mld zł), produkcja wyrobów gumowych i z tworzyw sztucznych (5,5 mld zł), produkcja maszyn i aparatury elektrycznej (5,4 mld zł), produkcja wyrobów z metali (4,87 mld zł), produkcja maszyn i urządzeń (4,64 mld zł), czy produkcja wyrobów chemicznych (3,6 mld zł). Ważną rolę w naszej gospodarce odgrywa także górnictwo węgla brunatnego, hutnictwo i wytwarzanie energii w okręgu konińskim.
Lokalizacja zakładów produkcyjnych w Wielkopolsce nie jest jednolita. Do najbardziej znanych ośrodków przemysłowych Wielkopolski należą takie miasta jak Poznań, Kalisz, Ostrów Wielkopolski, Konin, Piła i Leszno. Mniejsze ośrodki koncentracji przemysłu występują w części miast powiatowych, m.in. w Gnieźnie, Wrześni, Jarocinie, Krotoszynie, Środzie Wielkopolskiej, Kościanie, Wolsztynie, Szamotułach, Nowym Tomyślu, Obornikach, Kępnie, Kole i Turku oraz we Wronkach, Czarnkowie, Chodzieży, Trzciance i Wągrowcu.
Największym potencjałem przemysłowym wyróżnia się Poznań i jego okolica. Dominuje tu przemysł spożywczy oraz produkcja pojazdów mechanicznych, dalej – produkcja maszyn i urządzeń oraz chemikaliów. Symbolem przemysłu poznańskiego, o ponad 150-letniej historii, są Zakłady Przemysłu Metalowego H. Cegielski – Poznań. Z Poznaniem kojarzą się również takie firmy jak Centra, Zakłady Metalurgiczne „Pomet”, Stomil i Volkswagen. Wśród najbardziej znanych firm przemysłu spożywczego należy natomiast wymienić Kompanię Piwowarską, Jutrzenkę, Zakłady Mięsne „Pozmeat”, Wyborową oraz Imperial Tobacco Polska.
Od Winiar po zamki LOB
Drugim po Poznaniu ośrodkiem przemysłowym w Wielkopolsce jest aglomeracja kalisko-ostrowska. Dominujący tu przemysł spożywczy reprezentuje powszechnie znany Kaliski Zakład Koncentratów Spożywczych „Winiary”, Fabryka Pieczywa Cukierniczego „Kaliszanka” oraz Przedsiębiorstwo Produkcji Chłodniczej „Augusto”. Poważne znaczenie ma też przemysł włókienniczy i odzieżowy. Produkty tego przemysłu pochodzą m.in. z tak renomowanych firm jak Fabryka Firanek i Koronek „Haft”, Zakłady Przemysłu Jedwabniczego „Wistil” czy Fabryka Wyrobów Runowych „Runotex”. W Kaliszu produkowane są również silniki samolotowe oraz znane pianina i fortepiany „Calisia”. Natomiast Ostrów Wielkopolski, dzięki Zakładom Automatyki Przemysłowej ZAP, jest uważany za istotny ośrodek przemysłu elektromaszynowego.
Specjalnością przemysłu konińskiego jest natomiast górnictwo węgla brunatnego oraz powiązana z nim produkcja energii elektrycznej w Zespole Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin. Łączna moc zainstalowana w ZE PAK stanowi około 10 proc. mocy krajowej i wynosi 2288 MW. Ponadto w Koninie działa jedyna w Polsce huta aluminium. Znana na cały kraj jest także Fabryka Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego „Fugo”, produkująca konstrukcje stalowe, części maszynowe obrabiane i odlewy staliwne. Przemysł przetwórczy odgrywa tu poślednią rolę. Mniejsze uprzemysłowienie występuje natomiast w Pile i Lesznie. Jednak zlokalizowane tu zakłady wytwarzają szereg prestiżowych wyrobów, znanych szeroko poza regionem. W Pile do takich firm należy Philips Lighting Poland – producent żarówek i sprzętu oświetleniowego i jedno z pierwszych w kraju przedsiębiorstw utworzonych z udziałem kapitału zagranicznego.
W Lesznie, które znane jest w kraju głównie z wysokiej kultury produkcji rolnej, wyróżnia się przemysł spożywczy, którego największym reprezentantem jest Przedsiębiorstwo Przemysłu Fermentacyjnego „Akwawit” wytwarzające m.in. znaczną część polskiej produkcji kwasu mlekowego. Działają tu również firmy z branży metalowo-maszynowej, a wśród nich m.in. Leszczyńska Fabryka Pomp oraz „Metalplast” LOB – producent zamków, okuć, drzwi i bram.
Ciekawostka
O wysokim poziomie i wielu możliwościach przemysłu Wielkopolski świadczy fakt, iż szeroka gama produkowanych tu wyrobów znana jest zarówno w kraju, jak i za granicą. Spośród nich należy wymienić m.in.: silniki okrętowe i samolotowe, wagony osobowe i ich wyposażenie, obrabiarki skrawające do metali, maszyny i urządzenia dla leśnictwa, rolnictwa, budownictwa i górnictwa, łożyska toczne i opony do samochodów ciężarowych, akumulatory, baterie, żarówki i sprzęt oświetleniowy, głośniki, farby, nawozy sztuczne, środki i preparaty farmaceutyczne, a także przetwory mięsne, koncentraty spożywcze, wyroby czekoladowe, piwo, artykuły wyposażenia mieszkań, ceramikę stołową, pianina, odzież i tekstylia.
