Zabytki Wielkopolski
Wzniesiony przy św. Marcinie na początku XX wieku Zamek Cesarski pamięta czasy zaborów i Wilhelma II. Obecnie budynek mieści w sobie Centrum Kultury „Zamek” oraz biura różnych instytucji i organizacji. Starym Rynek - otoczony malowniczymi kamienicami plac wieńczy renesansowy ratusz, najokazalsza renesansowa budowla świecka na północ od Alp, zaprojektowana przez włoskiego architekta Jana Baptystę Quadro. Na wieży ratusza codziennie w południe trykają się koziołki – symbol miasta, a trębacz wygrywa hejnał na cztery strony świata. W sezonie letnim Stary Rynek otoczony jest wieńcem kawiarnianych ogródków, w których chętnie przesiadują turyści i sami poznaniacy.
Na liście miejsc w Poznaniu wartych zwiedzenia znajdują się także Ostrów Tumski z Bazyliką archikatedralną świętych apostołów Piotra i Pawła, patronów Poznania, której początki sięgają 968 r. Będąc na Starym Rynku, koniecznie należy zobaczyć kościół farny, którego bryła na wzór innych kościołów barokowych niepozornie wtopiona jest w zabudowę ulicy. Na obecność budowli sakralnej wskazuje jednak wspaniała fasada zamykająca jedną z narożnych ulic Starego Rynku. W imponującym barokowym wnętrzu świątyni rozbrzmiewają w soboty wygrywane na organach utwory Jana Sebastiana Bacha.
Turyści, którzy chcieliby kontynuować zwiedzanie szlakiem początków państwa polskiego powinni odwiedzić choćby, niektóre z punktów na Szlaku Piastowskim. Wiedzie on z Poznania poprzez Ostrów Lednicki, Gniezno, Trzemeszno, Mogilno, Strzelno, Kruszwicę do Inowrocławia. Następnie zawraca do Biskupina i ponownie przez Gniezno prowadzi do Giecza. Jest to szlak przemieszczania się pierwszych Piastów, stąd na tej trasie czekają liczne zabytki kultury wiązane z pierwszą polską dynastią. Ostrów Lednicki będący jednym z głównych punktów tego szlaku to wyspa, która od IX do początku XI w. była jednym z najważniejszych ośrodków państwa Polan. Tutaj na miejscu osady wczesnośredniowiecznej zbudowano gród otoczony wałami, a następnie kompleks obronny, w którym znajdowało się palatium z kaplicą. Gród połączony był z brzegami przy pomocy mostów. Obecnie można zwiedzać tu Muzeum Pierwszych Piastów wraz z tradycyjną zabudową gospodarstw chłopskich, folwarcznych i kościelnych. Koniecznie zwiedzić trzeba też Gniezno, a w nim katedrę, w której w 1025 r. koronowany był Bolesław Chrobry. W świątyni tej złożone są relikwie św. Wojciecha, o którego życiu i misji opowiadają sceny płaskorzeźbione na słynnych Drzwiach Gnieźnieńskich, wybitnym zabytku sztuki romańskiej.
Podczas wycieczki Szlakiem Cysterskim można zapoznać się z historią tego zakonu w Wielkopolsce i obejrzeć pozostałe po nim zabytki, m.in. piękne zespoły poklasztorne i kościoły barokowe z bogatym wyposażeniem. Na terenie Wielkopolski jest wiele miejscowości, gdzie zakon ten zaistniał: Owińska, Wągrowiec, Przemęt czy Obra.
Szlak Romański to szlak pielgrzymkowy prowadzący śladem kościołów romańskich przez Cieszyn (XI-wieczna romańska rotunda św. Mikołaja), Giecz, Gniezno (Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny), Konin, Ostrów Lednicki, Poznań, Trzemeszno, Tulce. Zabytki Szlaku Romańskiego oznakowane są za pomocą charakterystycznych, dobrze widocznych tablic.
Wielkopolski Szlak Św. Jakuba stanowi historyczną trasę pielgrzymkową. Zaczyna się w Gnieźnie i biegnie m.in. przez Lednicę, Poznań, Leszno, a już poza Wielkopolską przez Głogów, Zgorzelec do Pragi i dalej do Santiago de Compostella w Hiszpanii. Na trasie można zobaczyć wiele kościołów, m.in. związanych z postacią św. Jakuba. Na odcinku Gniezno-Zgorzelec Szlak jest oznakowany białą muszlą z czerwonym krzyżem św. Jakuba.
Wielkopolska to kraina zamków, dworów i pałaców. W części z nich mieszczą się muzea lub sale pamięci, a inne zaadaptowane zostały na cele komercyjne – są dziś hotelami i restauracjami. Z najznakomitszych wymienić należy najpierw zamek w Kórniku i pałac w Rogalinie znajdujące się w powiecie poznańskim. Pierwszy z tych obiektów to jedna z nielicznych tak dobrze zachowanych rezydencji magnackich. Ta neogotycka budowla, następnie zamieniona w barokowy pałac, do roku 1880 należała do rodziny Działyńskich. Dzisiejszy kształt rezydencja zawdzięcza Tytusowi Działyńskiemu, który utworzył funkcjonującą do dziś bibliotekę, w której zebrano mapy i pamiątki narodowe. Założył również piękny park, w którym znalazły się rozmaite gatunki drzew i krzewów. W tym zabytkowym zamku znajduje się muzeum, w którego zbiorach znajdują się meble z XVII-XIX wieku, malarstwo, grafika i rysunki oraz portrety członków rodziny Działyńskich. Zamkowe muzeum zawiera również kolekcje uzbrojenia związanego przede wszystkim z husarią. Szczególną wartość posiadają zbiory Biblioteki Kórnickiej. Jedną z atrakcji jest duch Białej Damy, którą jest Teofila z Działyńskich Szołdrska-Potulicka, przedstawiona na niezwykłym portrecie...
Pałac w Rogalinie stanowi rodową siedzibę Raczyńskich, spośród których znany jest szczególnie Edward Raczyński. Poszerzył on bowiem obszar posesji w celu założenia parku krajobrazowego oraz wybudowania kaplicy-mauzoleum. Rogalińską rezydencję otacza park krajobrazowy wraz z ogrodem francuskim. W parku tym rosną słynne Dęby Rogalińskie, pomniki przyrody, z których trzy – Lech, Czech i Rus – mają 700 lat.
Miłośnicy starych budowli mają w Wielkopolsce do odwiedzenia jeszcze kilka miejscowości, w których obejrzą nastrojowe parki i pełne cennych kolekcji wnętrza. Zamek w Gołuchowie w powiecie pleszewskim został wzniesiony w XVI wieku, jednak w swym pierwotnym stanie nie dotrwał dzisiejszych czasów. W drugiej połowie XIX wieku został odnowiony w stylu francuskiego renesansu. Izabela Działyńska z domu Czartoryska, założyła w Gołuchowie prywatne muzeum, które funkcjonowało do września 1939 roku i było jednym z najbardziej znanych muzeów polskich przed II wojną światową.
Historia zamku Opalińskich w pobliżu Sierakowa (pow. Międzychodzki) sięga XIV wW 1991 roku postanowiono zamek odrestaurować. Uroczyste otwarcie posiadłości po remoncie nastąpiło w czerwcu 1995 roku. Wtedy też do zamku powrócili dawni właściciele. Obecnie znajduje się tam ekspozycja wykopalisk z Sierakowa i ziemi sierakowskiej. Muzeum Zamek Górków w Szamotułach mieści się w budynku z XVI wieku, który został wyremontowany w latach 1976-1989. Muzeum zostało nazwane od magnackiego rodu Górków zamieszkującego Szamotuły, Poznań, Koźmin i Sieraków. Obecnie wśród eksponatów można zobaczyć meble, obrazy, szkło, porcelanę oraz cieszącą się szczególnym zainteresowaniem kolekcję ikon.
W klasycystycznym pałacu w Śmiełowie (pow. Jarociński) w roku 1831 zatrzymał się Adam Mickiewicz. W 1970 r. obiekt został przejęty przez Muzeum Narodowe w Poznaniu, które przeprowadziło remont pałacu. Od 1975 znajduje się tu Muzeum im Adama Mickiewicza.
Najważniejszym zabytkiem techniki w Wielkopolsce jest Wolsztyńska Parowozownia. Jest to jedyna czynna parowozownia nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Stanowi miejsce odwiedzin turystów z całego świata. Dumą Wolsztyńskiej Parowozowni jest “Piękna Helena”, polski parowóz Pm 36-2, który do dziś jest sprawny i rozwija prędkość rzędu 130km/h.
